1-
Vebadan kaçarsın da vebalden kaçmazsın, ah seni ahmak, ah seni budala.
Halbuki veba, senin bu kısacık Dünyanı mahveder. Vebal ise sonsuz Ahiretini mahveder.
2-
Veba, salgın hastalık. İnsanın maddi bedenini mahveder.
Vebal, haksızlıktır. Vebal, adaletsizliktir. Vebal, görevlerini yerine getirmemektir. Tüm Toplumu mahveder.
3-
Vebadan şiddetle korkanların, vebalden hiçbir şekilde korkmamaları, akıllarını kullanmamaları ve Dünyaya “at gözlüğüyle” ve dar çerçevede bakmalarındandır.
Çıkarın at gözlüklerini, vebadan da, vebalden de korkun. Dünya’ya daha geniş perspektiften bakın.
4-
Tıp Doktorları vebadan uzak durmayı öğütlerler.
İslam Âlimleri hem vebadan, hem de vebalden uzak durmayı öğütlerler.
İslam daha kapsayıcıdır. İslam hem Ahiret, hem de Dünya hayatını kurtarmaya çalışır.
5-
Vebaya düşmek maddi bedenini çürütür. Vebale düşmek ruhunu çürütür. Vebalden kaçmayan hissiz, duygusuz ve adeta taş gibidir. Hatta taştan daha katıdır. Bazı taşlar var, içerisinden su akar ve bazı taşlar vardır Allah korkusuyla yerinde düşer. Şu ayet-i kerimeyi tefekkür eyleyelim: “Bundan sonra kalpleriniz yine katılaştı; artık kalpleriniz taş gibi, hatta daha da katıdır. Taşın öylesi vardır ki ondan ırmaklar kaynar; öylesi de vardır ki, çatlayıp bağrından su fışkırır; bazı taşlar da vardır ki, Allah korkusuyla yerinden düşer. Allah, yapmakta olduklarınızdan habersiz değildir.” (Bakara Suresi, 74) Bu ayet-i kerime üzerinde düşünmeyen ancak, bedeni bir hastalığı için yıllarca, düşünen ve üzülen kişi, sana sesleniyorum:“Maddi bedenin çürümesine üzülenlerin, ruhlarının çürümesine seyirci kalması akılsızlıktır, ahmaklıktır.”“Ahiretten bihaberlere, Dünya’ya aşırı ölçüde meyledenlere, ruhunu değil de yalnızca bedenini doyuranlara”, “akılsız” deyin,“ahmak” deyin, “ebleh” deyin.
6-
Sırf bedenini doyurup da bedenini aç bırakıyorsan vebaldir. Ruhların aç bırakılması ve insanın kendi özünü tanımaması, vebadan daha tehlikeli bir durumdur.
7-
Veba da yayılıcıdır, vebal de.
Veba bedeni bir hastalıktır ve insanlardan birbirine bulaşır. Veba hastalığına düşenleri Toplumdan tecrit etmek, ayırtmak gerekir. Vebal de ruhi hastalıktır. Bir toplum da hak ve haksızlıklar üstten alta doğru, amirlerden memurlara doğru, bilenlerden bilmeyenlere, büyükten küçüğe doğru yayılır. Örnek olması gerekenler doğru ve iyi örnek olurlarsa herkes hak ve hukuka riayet eder.
8-
Veba mikrobunun vücuda girmesi nasıl zarar ise, mikrobun yaklaşması ve yayılma tehlikesi karşısında herhangi bir tedbir almamak da zarardır. Vebanın vücuda girmesi fiili (mevcut) tehlikedir. Vebanın yaklaşması da potansiyel (yakın) tehlikedir. Veba da hem fiili, hem de potansiyel tehlike çok çok mühimdir. Vebal de aynı böyledir. Vebal, yalnızca bir hususta haksızlık yapmak ya da adaletsizlik işlemek değildir. Adaletsizliğe tepkisiz kalmak, haksızlık karşısında susmak da vebaldir. Yani potansiyel olarak tüm toplumu saracak ve sarsacak adaletsizlik karşısında bir yerde tepki verilmiyorsa, bu tüm yerlerde adaletsizlik işleneceğine dair kuvvetli bir tehlikedir ve anında tepki gösterilmelidir.
9-
Vebayı önlemek ve gereken şekilde tedbir almak için eğitim ve bilinç şarttır. Vebalden kaçmak için de eğitimli, bilinçli olmak şarttır.
10-
Vebayı engellemek ve vebadan kaçmak için bedenimizin sağlıklı, güçlü, temize ve zinde olması gerekir. Vebali engellemek ve vebalden kaçınmak için de ruhumuzun sağlıklı, güçlü, temiz ve zinde olması şarttır.
Evet, yukarıda 10 madde halinde veba ve vebal üzerinde durdum ve her iki tehlikeye de dikkat çektim.
Her ikisinden de şiddetle kaçmak ve her ikisini de en büyük tehlike bilmek gerekir.
Bu hususu böylece belirttikten sonra gelelim yazımızın başlığındaki sorunun cevabına: “Veba mı tehlikeli, vebal mi daha tehlikeli?”
Vebal daha tehlikeli.
Çünkü, yazımızın başında da belirttiğimiz gibi, veba bu küçük ve sınırlı Dünya hayatımızı mahveder. Vebal ise büyük ve sonsuz ahiret hayatımızı mahveder. Ahiret ile Dünya elbette birbiriyle kıyaslanamaz. Kıyaslanacak olursa, Ahiret hayatı tercih edilir.
Vesselam.
Ahmet SANDAL
