Bu sene bir vesile oldu ve Ankara’daki bazı tanıdıklara, Kahramanmaraş’ımızın İlçesi Pazarcık’tan 12 bin civarında ceviz getirttik. Pazarcık İlçemizin Büyüknacar Köyünden’di bu cevizler. Orada yetiştirilmiş cevizlerdi. Cevizleri sipariş veren Ankara’daki bir arkadaşımın şu sözünü hemen tırnak içinde aktarayım: “Üstad, Allah sizden razı olsun, ne güzel yağlı cevizler bunlar. Hem kabuğu da ince ve hem de lezzeti de çok güzel. Biz bundan önce hiç ceviz yememişiz.” Ankaralı bu Kardeşimiz hayatında ilk defa Kahramanmaraş civarında yetişen ceviz yemiş ve farkı görmüş. Tabi ben de bu teşekkür üzerine cevizleri Pazarcık’tan gönderen arkadaşımı arayıp ona teşekkür ettim.
Geçen gün de bir sohbette Çağlayancerit cevizi gündeme geldi. Çağlayancerit’te yetiştirilen cevizlerin “Maraş 18, Kemallı” türü cevizler olduğundan bahsedildi. Tabi biz cevizlerin türleri nedir? Özel isimleri nedir? Bunları ayrıntılı olarak bilemeyiz. Bizim memlekette ceviz, Bertiz’de, Kemallı’da, Beşen’de, Çağlayancerit’te, Pazarcık’ta, Yumaklıcerit’te, Büyüknacar’da, Küçüknacar’da ve Gafarlı’da, sözün özü suyun olduğu her toprakta yetişir. Tabi, bu arada özellikle de ismiyle müsemma olan bir köyden bahsetmem gerekir. Cevizin hası ve en güzeli Kozludere’de yetişir. Kozludere, Kahramanmaraş’a bağlı bir köy. Şimdi mahalle diye anılsa da, bizim gözümüzde bir güzel, bir şirin köy. Kozludere cevizleriyle, kirazlarıyla, vişnesiyle, bağıyla meşhurdur. Ahırdağı’ndan kaynaklanan, patır patır akan ve şarıl şarıl çağlayan sularıyla da meşhurdur Kozludere. Maşallah. Cümlesine maşallah.
Bu aralar ceviz konusunda bayağı ilgili oldum. İlgi beraberinde bilgiyi de getiriyor. Mesela, en güzel cevizin bahçelerin, tarlaların kuzeye bakan taraflarında yetiştiğini de öğrendim. Tarlasından ceviz satın almak isteyenlere bu bilgi önemle duyurulur.
Çocuklarda ve tüm öğrencilerde dikkat dağınıklığını önlemek ve zekayı geliştirmek için hergün bir avuç ceviz yedirilmesi şarttır. Sırf çocuklara ve öğrencilere mi ceviz yedirilmesi gereklidir? Hayır. Yediden yetmişyediye ceviz her insan için faydalıdır ve gereklidir. Alzheimer diye bilinen ve çağın vebası olan bir hastalık var. Bu hastalık özellikle yaşlılarda unutkanlık, beyin yorulması, hafıza kaybı, konuşma güçlüğü, biliş ve duyuşlarda yetenek azalması gibi olumsuz tesirlere yol açmaktadır. Alzheimer hastalığının önlenmesi için de ceviz yenilmesi şarttır.
“Kahramanmaraş, Ceviz ve Kültür Turizm Bakanımız” başlıklı yazımızda, konunun sağlık boyutuna geldik. Tabi en önemlisi sağlık boyutudur. Ancak, bizim bu yazıdaki maksadımız bu değildir. Biz bu yazıda özellikle “Kahramanmaraş ve Ceviz” üzerinde durmak, memleketimizi tanıtmak, “neden bir Kaman denildiğinde ceviz akla geliyor da, Kahramanmaraş akla gelmiyor?” bu hususu dikkatlerinize sunmak istiyorum. (Zaten, bu nedenle başlığa “Kahramanmaraş, Ceviz ve Kültür Turizm Bakanımız” diye yazdım. Çünkü, yazımızın sonunda Sayın Bakanımızdan bir talebimiz olacaktır.) Kaman’da ne kadar ceviz yetiştiriliyor? Kaman cevizi ve Kahramanmaraş cevizi arasındaki farkla nelerdir? Bunları tartışmak ve iki ceviz türünü karşılaştırmak istemiyorum. Her memleketin kendine göre bir ürün türü ve belirli bir tanınmışlığı olabilir. Bunlar normaldir. Ancak, gelin hep birlikte Kahramanmaraşlılar olarak cevizimizi tanıtalım.
Özellikle son yıllarda Ülkemizin genelinde meyve yetiştiriciliği alanında bir yaygınlaşma ve bir artış olduğu gibi, bizim memleketimizde de meyve bahçelerinin arttığı, özellikle ceviz, badem, elma, fıstık gibi ürünlerde birçok bahçeye fidan dikildiğini görmekteyiz. Öyle ki, bu bahçelerin bir kısmının hemen yanı başında satış için tezgahlar da var. Bu sene Kurban Bayramı dolayısıyla Pazarcık’ta idim. Ufacıklı Köyü’ne doğru fıstık almaya giderken, yolda “badem satılır” diye bir levha gördük. Hemen durup bahçenin yanı başında birkaç kilo badem satın aldık.
Konuyu dağıtmayalım. Badem, fıstık, elma gibi ürünlerimizi başka bir yazıda tanıtalım. Bu yazıda cevizlerimizi anlatalım. Kahramanmaraş cevizinin farkını belirtelim.
Kahramanmaraş cevizi tadıyla, cevizin kendine has yağıyla, büyüklüğüyle farklıdır. Bizim cevizde bir farkımız şudur. Bizim memlekette ceviz adet olarak satılır. Bu özellik diğer memleketlerde yokmuş. Mesela, Pazarcık’taki arkadaştan sipariş verirken, “karşıdaki kişi 1000 cevizin fiyatı şudur” diyor. Sipariş veren buna da şaşırıyor. Ceviz hiç adetle satılır mı diye hayretini dile getiriyor. Ben de çocukluğumdan beri, Rahmetli Annem cevizleri hep adet üzerinden satın aldığı için, gençliğimde Ankara’da kilo üzerinden ceviz satışını görünce hayret etmiştim. Yani, insanoğlu çocukluğundan beri neyi görmüşse, daha sonra onu gördüğünde hayret ediyor.
Kahramanmaraş ve ceviz üzerine çok şey söylenir. Ben sözümü fazla uzatmadan, bir hususu Sayın Kültür ve Turizm Bakanımızdan, Değerli Hemşehrimiz Mahir Ünal Bey’den talep ediyorum: “Kahramanmaraş ve ceviz konusunda Ülke genelinde ya da İlimizde festival ve tanıtım günleri düzenlenemez mi?” Bu hususta bir çalışma ve etkinlik sağlanırsa, Kahramanmaraş cevizi Ülkemizde daha çok tanınır ve İlimiz tarımına katkısı olduğu gibi, Ülkemizde sağlıklı nesiller yetişmesine de faydası olur.
Bu beklentimizin yerine getirilmesini temenni eder, herkese lezzetli cevizlerle birlikte sağlıklı ve huzurlu günler dilerim.
Ahmet SANDAL
