Gelişmiş ekonomiler ile gelişmemiş ekonomiler arasındaki farklar:
1 – Gelişmiş ekonomilerde Devlet ekonomik yapıyı destekler. Gelişmemiş ekonomilerde Devlet ekonomik yapıyı köstekler.
Bu nasıl mı olur?
Gelişmiş ekonomilerde bürokrasi sanayi, tarım, maden, ticaret ve hizmet sektörlerinin emrindedir ve tüm sektörleri destekler.
Gelişmemiş ekonomilerde sanayi, tarım, maden, ticaret ve hizmet sektörleri, bürokrasinin emrindedir ve bürokrasi tüm sektörleri köstekler.
Gelişmemiş ekonomilerde arkalarına siyasetçi ve bürokratları alan kişiler, Devletten nemalanarak geçici ve konjonktürel zenginlikler elde ederler.
Gelişmiş ekonomilerde akılcı ve uzun vadeli ve strüktürel planlama yapan firmalar ekonomik güç elde ederek piyasada söz sahibi olurlar.
2- Gelişmiş ekonomilerde milli gelir dengeli ve adaletli dağıtılmıştır.
Gelişmemiş ekonomilerde milli gelir dengesiz ve adaletsiz dağıtılmıştır.
Allah’ın on pulunu bekleye dursun on kul;
Bir kişiye tam dokuz, dokuz kişiye bir pul.
Bu taksimi kurt yapmaz kuzulara şah olsa;
Yaşasın, kefenimin kefili karaborsa!
Üstadım Necip Fazıl Kısakürek’in bir şiirinde özetlediği bu durum gelişmemiş ekonomilerin en belirgin özelliğidir.
Gelişmiş ekonomilerde toplumun gelir seviyesi birbirine yakındır ve toplum katmanları gelir dağılımı bakımından alt, orta ve üst şeklinde 3 katman halindedir. Gelişmemiş ekonomilerde orta katman yoktur. Ya çok fakirler vardır, ya çok zenginler vardır. Gelişmemiş ekonomilerde toplam milli gelirin %80'ine nüfusun %20’si sahiptir. İşte bu büyük gelir uçurumu, Necip Fazıl Kısakürek Üstadımızı “bu taksimi kurt yapmaz kuzulara şah olsa” diyerek haykırmasına neden oluyor.
3- Gelişmiş ekonomilerde yüksek oranda ihracat vardır. Gelişmemiş ekonomilerde yüksek oranda ithalat vardır.
Hazır yiyicilik ve üretim gücünün düşük olması ve benzeri nedenler ile gelişmemiş ekonomilerde ihracat düşük, ithalat yüksektir.
Halbuki gelişmiş ekonomilerde ihracata yönelik üretim nedeniyle güçlü bir piyasa mevcuttur.
4-Gelişmiş ekonomilerde güçlü sanayileşme mevcuttur. Sanayi daha çok ağır sanayi, makine, otomotiv ve teknolojik gelişmelere yöneliktir. Sanayi sektöründe inovasyon ve AR-GE ağırlıklı yapılanma vardır.
Gelişmemiş ekonomilerde sanayi basit ve zayıftır. İnovasyon ve AR-GE’ye ayrılan bütçe çok küçüktür. Yeni teknolojiler geliştirmek için şirketler bütçesinde ayrılan pay “devede kulak denilecek kadar azdır.”
5- Gelişmiş ekonomilerde sosyal ve kültürel gelişmişlik de vardır. Gelişmemiş ekonomilerde sosyal ve kültürel açıdan gerilik vardır.
6- Gelişmiş ekonomilerde tarım işletmeleri ve tarım toprakları oldukça büyük ve bütüncüldür. Gelişmemiş ekonomilerde tarım işletmeleri küçük ve tarım toprakları dağınık ve parçalıdır.
Gelişmiş ekonomilerde tarım ürünleri ve işletmeleri sübvanse edilerek desteklenir. Gelişmemiş ekonomilerde ise tarım üretimi için hayati önemde olan mazot ve elektrik gibi madde ve enerjilere ağır vergiler konularak çiftçilerin beli bükülür.
Gelişmiş ekonomilerde üretilmeyen tarım ürünleri (örneğin süt, peynir, yoğurt, portakal, kiraz, kestane vb gibi ürünler) daha ucuz olarak vatandaşlarına sunulurken, gelişmemiş tarım toplumu dediğimiz inekleri, meyve ağaçları daha fazla olan gelişmemiş ekonomilerde yaşayan vatandaşlar tarım ürünlerini satın alacak gelire sahip olamazlar.
Gelişmemiş bir Ülkede tonlarca üretilen bir tarım ürününü kendi Ülke vatandaşları yiyemiyorsa ve aynı ürünü gelişmiş Ülke vatandaşı (kendi Ülke topraklarında o ürün yetiştirilmediği halde) peynir ekmek gibi her gün tüketiyorsa bu çok trajedik bir durumdur.
7- Gelişmiş ekonomilerde askeri güç oldukça üst seviyelerde ve yeterlidir. Gelişmemiş ekonomilerde askeri güç zayıf ve yetersizdir.
8- Gelişmiş ekonomiye sahip bir Ülkenin para birimi değerlidir. Gelişmemiş ekonomiye sahip bir Ülkenin para birimi değersizdir.
9-Gelişmiş ekonomilerde çalışanlar ve emekliler insanca bir hayat sürüp müreffeh bir şekilde yaşar. Gerektiğinde hem çalışan ve emekli tatilini rahatça turistik beldelerde geçirir. Gelişmemiş ekonomilerde çalışanlar ve emekliler zorluklar içinde sefilane bir hayat sürüp gariban bir şekilde yaşar. Gelişmemiş ekonomilerde çalışan ve emeklilerin tatil yörelerinde huzur içinde dinlenip eğlenmesi bir hayaldir.
Ta uzak diyarlardan (gelişmiş bir Ülkeden, mesela Almanya’dan Antalya’ya) tatile ve otellere dinlenmeye gelen çalışanlar ya da emekliler bir gerçektir. Antalya’ya 10 km yakın bir yerde çalışan ya da emekli bir vatandaşın aynı imkanlara sahip olamaması da bir gerçektir. Bu gerçekler de trajedik bir durumdur.
10- Gelişmiş bir ekonomiye sahip Ülke vatandaşlarının “gelecek kaygısı” yoktur. Herkes yarınından emin ve güven içindedir.
Gelişmemiş ekonomiye sahip Ülke vatandaşlarının “gelecek kaygısı” vardır. Herkes yarınından endişeli ve gergindir.
Evet, 10 madde halinde gelişmiş ekonomiler ile gelişmemiş ekonomiler arasındaki farkları özetlemeye çalıştım.
Benden bu kadar.
Şimdi bir soru:
Gelişmiş bir ekonomiye sahip Ülkede mi yaşıyorsunuz, yoksa gelişmemiş bir ekonomiye sahip Ülkede mi yaşıyorsunuz?
Benden bir cevap beklemeyin.
“Benden bu kadar” dedim ya!
Ahmet Sandal
