1- “Bakanlıklar ve tüm kurumlar stratejik yönetim anlayışıyla yeniden yapılandırılmalıdır.”
a)Artık günümüzde dikey hiyerarşik yapının devri bitmiştir. Örgütlenmede yatay hiyerarşik yapı gereklidir.
b)Proje ve hedefi olmayan ve geleneksel anlayışla bir Bakanlık içerisinde yer almış tüm birimler kapatılmalıdır. Proje bazlı birim kurulması gerekliliği üzerinde durulmalıdır. Proje ve hedef varsa birim olmalıdır.
c) Bu modelde Bakanlıkların hantal olmaması, klasik usullerle çalışmaması ve israfların önlenerek etkin ve pratik bir yapılanma sağlanması gerekir.
2- “Anlayış değişikliği gereklidir.”
Anlayış değişikliği derken öncelikle ehliyet ve liyakata dayalı anlayış değişikliğini kastediyorum.
a)Yönetim değil yönetişimin yaygınlık ve geçerlik bulmalıdır. Yönetişimde keskin şekilde yöneten ve yönetilen ayrımı yoktur. Herkes el birliği ve gönül birliğiyle kurumun hedeflerinin gerçekleştirilmesi için çalışmaktadır. Yönetim klasiktir ve eskide kalmıştır. Klasik ve eski kuralların uygulandığı yerde yönetişim olmaz. Günümüzdeki toplumları yönetimle idare etmek zordur ve artık yönetim zamanı değil, yönetişim zamanıdır.
Klasik Yönetim devri tarihin derinliklerine gömülmelidir. Klasik Yöneticiler, hukukun üstünlüğünü değil üstünlerin hukukunu esas alırlar. Doğruluğu, adaleti ve hakkaniyeti değil, yağcılığı ve nefsin arzularını gözetirler.
b)Adalet, ahlak ve etik değerlere sözde değil özde önem veren bir yapı ve sistem oluşturulmalıdır.
c)İşi doğru yaptırmak mühim olduğu kadar doğru işi doğru yaptırmak daha mühimdir. Doğru işe yoğunlaşma gerektirecek bir yapı ve sistem oluşturulmalıdır.
d) Şimdiye kadar, “risk yönetimi, iç kontrol, etkinlik, verimlilik, şeffaflık ve hesap verebilirlik” gibi çağdaş yönetime ait kavramlar yalnızca sözde kalmıştır. Bu hususlar sözde kalmamalı ve hayat geçirilmelidir.
3- “Personelin kurum içerisinde ehliyet ve liyakate göre atama ve yükselmesi sağlanmadan ne yapılırsa yapılsın başarı sağlanamaz.”
Bir alt amirler bir üst amirine değil, millete hizmet ettiğinin bilincinde olmalıdır. Bunun için de atamalar amirin inisiyatifinden alınmalı ve sınavla yükselme sağlanmalıdır.
4- “Siyasetçisinden bürokratına, amirinden memuruna kadar herkes şu beş hedefi yerine getirecek şekilde çalışmalıdır.”
a)Toplum hayatında "fakirlik ve kula kulluğun son bulması”,
b)Toplumda "adaletsizlik ve haksızlığın sona ermesi”,
c)Toplumumuzdaki "sevgisizlik ve saygısızlığın ortadan kaldırılması”,
d)Toplumdaki "ihtilaf ve gerginliklerin sonlandırılması”,
e)Toplumdaki “cehalet ve bilgisizliklerinin giderilmesi”.
5- Bakanlıklar ve Kurul ile Kurumların yeni teşkilat yapıları yukarıda 4 madde ile özetlediğim mantık çerçevesi içerisinde ekonomiklik, etkililik ve verimlilik çerçevesinde oluşturulmalıdır.
Bu çerçevede;
a)Adalet ve Hukuk İşleri,
b)İçişleri ve İç Güvenlik Konuları,
c)Dışişleri ve Avrupa Birliği Konuları,
d)Milli Savunma ve Dış Güvenlik,
e)Milli Eğitim, Gençlik, Spor ve Milli Kültür,
f)Sağlık ve Gıda İşleri,
g)Çevre, Şehircilik, Turizm ve Yerel Yönetim İşleri,
h)Tarım, Orman ve Kırsal Kalkınma İşleri,
ı)Enerji ve Doğal Kaynaklar,
i)Aile, Sosyal Hizmetler ve Sosyal Güvenlik İşleri,
j)Ulaştırma, Altyapı ve Denizcilik İşleri,
k)Bilim, Sanayi, Ticaret ve Teknolojik Gelişme,
l)Maliye ve Ekonomi İşleri
Bakanlık şeklinde kurulmalıdır.
Yukarıda sayılan 13 Bakanlık dışında ihtiyaca ve duruma göre yüksek kurullar, çeşitli ofisler oluşturulabilir. Yüksek kurullar içerisinde kamudaki tüm denetim kurullarına yön verecek ve etkili denetim gerçekleştirmede koordinasyon sağlayacak Devlet Denetim Kurulu gereklidir.
Dikkat edildiği üzere Bakanlık sayısı en aza indirilmiştir. Ve en etkilisi ve en ideali de budur. (Bundan önceki çalışmalarda Bakanlık sayısı 16’dır ve fazladır. Bu 13 daha idealdir)
Bu 5 başlıktaki öneriler yerine getirilirse etkili, ekonomik ve başarılı bir yönetim gerçekleştirilmiş olur.
Arz ederim.
Not: Yukarıdaki bu modeli kime arz ettiğimi merak edenler olabilir. Devletimizin en tepesindeki Yetkililerden başlayıp ta en tabanda bulunan tüm halkımıza bu yönetim modelini ve teşkilat yapısını sunuyorum. Bu çalışmam ve yeni yönetim sistemine dair önerilerim dikkate alınır mı, alınmaz mı? Hiç bilmiyorum. Benden çalışmamın duyurulması ve kamuoyuna açıkça sunulması. Bundan sonrası kısmet işidir.
Haydi hayırlısı.
Ahmet SANDAL
