İş kazalarının ana sebeplerine baktığımızda, çalışma esnasında önlem almayı önemsemediğimiz, ilk olarak göze çarpan bir husus.
Çalışırken, ne yazık ki, güvenlik ve sağlık açısından olumsuz yönden etkilenmemek için tedbirli davranmayı ihmal eden bir toplumuz.
Ülke olarak; dünya sıralamasında, yılda 90 bin’e yakın iş kazasıyla, maalesef, ilk sıralardayız.
Kahramanmaraş ölçeğinde baktığımızda ise, çoğu ölümlü olmak üzere, iş kazası sayıları, ortalamanın üzerindedir.
Her ne kadar iş yapan çalışanın tedbirsiz davranması ilk olarak göze çarpsa da, işverenlerin, iş güvenliğini gündemine almaması, buna bütçe ayırmaması (Emniyet kemeri, iş ayakkabısı, baret gibi kişisel koruyucu donanımlar için) da, mercek altına alınması gereken önemli bir kriter.
Tabii ki, denetimlerin yetersizliğinin de büyük bir payı bulunmaktadır bu can kayıplarında.
Maalesef, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişlerince yapılması gereken iş sağlığı ve güvenliği yönündeki kontroller yok denecek kadar az.
Özellikle çok tehlikeli sınıftan olan inşaat alanları, ölümlü ya da ağır yaralı kaza mahalleri.
Öyle ki; gün geçmiyor ki, inşaatlarda meydana gelen ya da iskeleden düşen bir işçinin ölüm ya da ağır yaralı haberini almayalım, kazazedenin acılı ailesinin feryatlarını duymayalım.
İnşaatlarda çalışmak elbette zor işlerdendir. Fakat birçok insan da geçimini bu sektörde elde ediyor. Mesleğidir inşaatçılık. Çoğu, daha kolay ve rahat bir kazanç kapısı bulamadığı için son derece tehlike ve risk barındıran bu iş yapmaktadır.
Burada işverene düşen; ortamdaki tehlikeli durumları ortadan kaldırarak, bu kişilerin güvenliğini sağlayarak çalıştırmaktır. Devletin (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı) de görevi; gerekli ve zorunlu denetimleri yaparak iş alanlarındaki çalışanların can güvenliğinin sağlanmasını temin etmektir.
Bu sayılan kriterlere ve sahadaki gözlemlere bakıldığında; 12 yıllık A sınıfı iş güvenliği uzmanı olarak şunu söylemeliyim ki, kazaların meydana gelmesinin en büyük sebebi; işverenlerin, 2012 yılında çıkan 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Yasasının da kendisine verdiği, yükümlülükleri yerine getirmemeleridir.
İşveren, çalıştıracağı işçilerine, işle ilgili her ayrıntıyı başta söylüyor ama gel gelelim, iş güvenliğinin sağlanması için hiçbir uyarıda bulunmadığı gibi, gerekli kişisel koruyucu donanımları da temin etmeden işe başlatıyor. Çalışma esnasında da güvenlik kurallarına uyarak çalışıp çalışmadığını kontrol etmiyor. İş güvenliği uzmanı, işçilerinin güvensiz çalıştığını, “Burada bir kaza olması durumunda en başta siz sorumlu olduğunuz için, en büyük mağduriyeti siz yaşayacaksınız.” diye uyardığı halde, işverenlerin ekseriyeti bu uyarıyı dikkate almıyor.
Ancak iş kazası meydana geldiğinde, bu uyarının farkına varılıyor. O zaman da iş, işten geçmiş oluyor.
Yani ‘bin nasihat değil de bir musibet’, ders aldırtıyor.
Ramazan AYDIN – Kahramanmaraş (17.08.2025)
