İnsan Kitap ve Toplum başlıklı anketimizin sonuçlarının ve ankete katılanlardan aldığımız cevapların bir seri yazı halinde sizlerle paylaştığımız yazı serimizin üçüncüsündeyiz.
Evet, yazımızın ikinci kısmında da belirttiğimiz üzere, anketimizdeki ilk 5 soru daha çok her ankette olabilecek mutad (alışılmış) sorulardır. Bu sorular anketin asıl maksadını ve geleceğe dair öneri ile görüş oluşturmamızı sağlamaz. İlk beş soru anketimizi kimlerin ve toplumda hangi konumda bulunanların cevapladığını açıklar. Gerçi bu sorular da mühimdir. Ve anketin temeli buradadır. Ancak asıl önemli bilgi ve sonuçları anketimizin altıncı sorusuna ve ardında yirmi altıncı soruya kadar varacak toplamda 21 sorudan elde edeceğiz. Yazımızın bu kısmında ve bundan sonraki kısımlarında İnsan, Kitap ve Toplum bağlamında toplumumuzun durumunu yansıtan cevapları bulacaksınız.
Evet, önce anket soruları ve o sorulara verilen cevapların oranları aşağıda sunulmuştur.
1-En son ne zaman kitap okudunuz?
Bu soruyu cevaplayanlara göre kitap okuma oranları şöyledir. 1 yıl önce: %7.91, 1 ay önce: %28.80, 1 hafta önce: %22.11, 1 gün önce: %30.22 ve 1 yıldan fazladır hiç kitap okumayanlar: %10.95.
2-Hangi tür kitapları okursunuz ya da okumayı düşünürsünüz?
Bu soruyu cevaplayanların kitap tercihlerinin oranları şöyledir. Belgesel (Tarih, doğa, şehir, coğrafya vb gibi kitaplar) : %13.59, Edebiyat (Roman, şiir, hikaye vb gibi kitaplar) : %32.05, Ders kitapları (Matematik, fen, Türk dili, başka dilleri anlatan kitaplar) : %1.83, Din ve felsefe: % %23.53, Siyaset: %7.10, Bilim kurgu: %3.45, Psikoloji/Sosyoloji: %8.72, Diğer: %9.74.
3-Kitap okuma sebebiniz nedir?
Bu soruyu cevaplayanlardan %40.37’si bilme/öğrenme ihtiyacını karşılamak, %6.09’u merakını gidermek, %18.26’sı kültürünü artırmak, %3.65’i hayatta başarılı olmak ve %21.30’u kendini bilmek/varlık nedenini öğrenmek şıkkını işaretlemişlerdir. Bunların dışında da kitap okuma nedenleri bulunan %10.34’lük bir kitle bulunmaktadır.
4-Kitap okumama gerekçeniz nedir?
Bu soruyu cevaplayanlardan %42.16’sı zaman bulamadığından, %7.54’i kaliteli kitap bulamadığından %5.50’si kitap almak için yeterli paraya sahip olmadığından ve %2.04’ü kitaba ihtiyaç duymadığından kitap okumamaktır. Bunların dışında kitap okumama nedenleri bulunan %42.77’lik bir kitle bulunmaktadır.
5-Sizce kitaplar pahalı mı?
Bu soruya cevap verenlerin %57.52’si kitapları pahalı bulmaktadır. Anketimize cevap verenlerin %33.74’ü kitapları pahalı bulmamaktadır. Kitapların pahalı ya da pahalı olmadığına dair fikri olmayanların oranı %8.74’tür.
6-Kitaplar ucuz olsa kitap okur musunuz?
Bu soruyu cevaplayanların %71.84’ü kitaplar ucuz olsaydı okuyacaklarını belirtmişlerdir. Anketimizi cevaplayanların %9.52’si kitaplar ucuz olsa da okumayacaklarını belirtmişlerdir. Kitaplar ucuz olsa da olmasa da kitap okuyup okumayacağı hakkında fikri olmayanların oranı %18.63’tür.
7-Kütüphaneniz var mı?
Bu soruya cevap verenlerin %71.49’unun kütüphanesi vardır. Bu soruya cevap verenlerin %28.51’inin kütüphanesi yoktur.
8-Kitap okuma alışkanlığınız var mı?
Bu soruya cevaplayanlardan %71.90’u kitap okuma alışkanlığına sahip olduklarını belirtmişlerdir. Bu soruya cevaplayanlardan %28.10’u kitap okuma alışkanlığına sahip olmadıklarını belirtmişlerdir.
9-Kitap okuma ya da kitap okumama alışkanlığının sebebi sizce nedir?
Bu soruyu cevaplayanların kitap okuma ya da kitap okumama alışkanlığının sebeplerinin yüzdelik dağılımı şöyledir. “Çocukluktan gelen bir alışkanlığım” var diyenler: %46.28. “Kitaba karşı ilgim sonradan başladı” diyenler: %28.72. “Çocukluktan gelen alışkanlığım yok” diyenler: %13.22. “Kitaba karşı ilgisizliğim sonradan başladı” diyenler: %11.78.
10-Dijital kitaplar (internet ortamındaki kitaplar) kitap okuma alışkanlığınızı olumsuz etkiledi mi?
Bu soruya cevap verenlerin %37.19’u dijital kitapların (internet ortamındaki kitapların) kitap okuma alışkanlığınızı olumsuz etkilediğini belirtirken, %49.38’i dijital kitapların (internet ortamındaki kitapların) olumsuz etkisizin olmadığını belirtmiştir. Bu soruya cevap verenlere göre, dijital kitapların (internet ortamındaki kitapların) kitap okuma alışkanlığına etkisi hakkında fikri olmayan %13.43’lük bir kitle vardır.
11-Dijital kitaplar/İnternet ortamındaki kitaplar basılı (kağıt ortamındaki) kitapların yerini tutar mı?
Bu soruyu cevaplayanların %9.77’si dijital kitapların/internet ortamındaki kitapların, basılı (kağıt ortamındaki) kitapların yerini tutacağını, %83.23’ü dijital kitapların/internet ortamındaki kitapların, basılı (kağıt ortamındaki) kitapların yerini tutmayacağını belirtmişlerdir. Dijital kitapların/internet ortamındaki kitapların, basılı (kağıt ortamındaki) kitapların yerini tutup tutmayacağı hususunda fikri olmayan %7.01’lik bir kitle vardır.
12-Sizce bu toplumda kitap okuma alışkanlığını aşağıdaki gelişmelerden hangisi en fazla olumsuz olarak etkilemiştir?
Bu soruyu cevaplayanların %44.37’si sosyal medya-cep telefonlarının, %8.07’si internetin-sanal oyunların, %2.34’ü TV'lerin-AVM'ler’in ve %1.49’u eğlence dünyasının-sporun bu toplumdaki kitap okuma alışkanlığına olumsuz etkileri olduğu görüşündedir. Bu soruyu cevaplayanlar dikkate alındığında, sosyal medya-cep telefonlarının, internetin-sanal oyunların, TV'lerin, AVM'ler’in ve eğlence dünyasının-sporun hepsinin bir bütün olarak bu toplumdaki kitap okuma alışkanlığına olumsuz etkileri olduğu görüşünde olan %43.74’lük bir kitle vardır.
13-Kitap okumayı en çok kim teşvik eder?
Kitap okumayı en çok kim teşvik eder sorusuna %39.49’luk bir kitle “Aile”, %13.80’lik bir kitle “Okul”, 7.86’lık bir kitle “Toplum” ve %1.49’luk bir kitle “Devlet” şeklinde cevap vermiştir. Aile, Okul, Toplum ve Devletin bir bütün olarak hepsinin kitap okumayı teşvik ettiğini belirtenlerin oranı %37.37’dir.
(Yazımıza kaldığımız yerden devam edeceğiz.)
Ahmet Sandal
