ASKERLİK HİZMETİNİ YAPMAKTA OLAN ER/ERBAŞLARA MÜJDE…!

Bilindiği üzere askerlik hizmetini er veya erbaş olarak yapmakta olan yükümlüler ile yedek subay okulu öğrencileri GSS kapsamında değillerdi. Bunların geride bıraktıkları eş, çocuk ve ana-babaları sağlık yardımlarından yararlanmak için gelir testi yaptırmalı ve çıkacak olan gelir testi sonucuna göre GSS tescilleri yapılmakta idi. Yaptırmış oldukları gelir testi sonucu c-1 (yeşil kart) çıkarsa sağlık yardımlarından ücretsiz yararlanmaktalar; 60-g çıkarsa sağlıktan yararlanmak için GSS primi ödemek zorundaydılar. Vatani görevini yapmak üzere askere giden Mehmetçiğin geride kalanları gelir testi sonucu 60-g çıkarsa GSS primi ödemek zorunda kaldıklarından, çoğu zamanda maddi sıkıntılardan dolayı primlerini ödeyemediklerinden sağlık yardımlarından yararlanamıyorlardı. Askere giden Mehmetçiğimizin yakınları, askerlik süresi boyunca sağlıktan yararlanamadıkları için mağdur oluyor, üstüne birde ödenemediği için gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanan yüksek miktardaki GSS prim borcu da asker dönüşü Mehmetçiğimizi bekliyordu. Bizde çoğu kez, askere giden Mehmetçiklerimizin bu mağduriyetini dile getirmiş ve geride kalanlarının primi devlet bütçesinden karşılanmak suretiyle GSS kapsamına alınmaları gerektiğini yazmış idik.

Hükümetimiz sonunda konuya el atmış ve 06.01.2017 tarih 29940 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede 01.03.2017 tarihinden geçerli olmak üzere 681 sayılı KHK yayımlanmıştır. 681 sayılı KHK ile 5510 sayılı Kanunun 60.maddesine eklenen 12’inci fıkrada aynen;

“(Ek fıkra: 2/1/2017-KHK-681/74 md.) Askerlik hizmetlerini er ve erbaş olarak yapmakta olanlar askere sevk tarihi ile terhis tarihi arasında, yedek subay öğrencileri ve adayları askere sevk tarihi ile yedek subay nasıp tarihi arasında, askeri öğrenci adayları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrenci adayları ise intibak eğitimine başladıkları tarih ile yemin ettikleri tarih arasında primleri ilgili kamu idaresi tarafından karşılanmak suretiyle genel sağlık sigortalısı sayılır. Bu sürenin hesabında, mevzuatı uyarınca askerlik hizmet süresinden sayılmayan haller (sağlık sebebi hariç) dikkate alınmaz. Bu kapsamda genel sağlık sigortalısı sayıldıkları sürece bu maddenin diğer fıkraları kapsamında genel sağlık sigortalısı ve genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi sayılmazlar.”

Denmektedir. Buna göre;

·          Askerlik hizmetlerini er/erbaş olarak yapmakta olan yükümlüler askere sevk tarihi ile terhis tarihi arasında,

·          Yedek subay öğrencileri/adayları askere sevk tarihi ile yedek subay nasıp tarihi arasında,

·          Askeri öğrenci adayları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrenci adayları ise intibak eğitimine başladıkları tarih ile yemin ettikleri tarih arasında,

Primleri ilgili kamu idaresi tarafından karşılanmak suretiyle ücretsiz olarak                           c-1 (Yeşil kart) statüsünden GSS kapsamına alınmışlardır.

Mehmetçiğin GSS kapsamına alındığı bu süreler içinde sağlık nedenleri hariç olmak üzere askerlik süresinden sayılmayan sürelerin bulunması halinde (örneğin firarda geçen süre) askerlik süresinden sayılmayan bu sürelerde GSS kapsamı dışında kalacaklardır. Yine 681 sayılı KHK ile 5510 sayılı Kanunun 61.maddesine eklenen ek fıkrada aynen;

“(Ek fıkra: 2/1/2017-KHK-681/75 md.) 60 ıncı maddenin onikinci fıkrası kapsamındaki er ve erbaşlar ile yedek subay öğrencileri ve adaylarının genel sağlık sigortası bildirimi, askerlik şubesinden sevk tarihi, askeri öğrenci adayları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrenci adaylarının genel sağlık sigortası bildirimi, intibak başlangıç eğitimine başladıkları tarih itibarıyla; 60 ıncı maddenin onüçüncü ve ondördüncü fıkraları kapsamında sayılanların bildirimi, personelin eğitim ve öğretime başladığı tarih itibarıyla ilgili kamu idaresi tarafından yapılır.” Denmektedir. Konunun daha iyi anlaşılmasını sağlama adına aşağıdaki tablo hazırlamıştır:

 

GSS Kapsamına Alınan Kişi	GSS’ye Alındıkları fıkra	GSS Kapsamına Alındıkları Dönem	GSS Giriş Bildirgesinin Verileceği Tarih	GSS Giriş Bildirgesini Verecek ve Primleri Ödeyecek Yer	GSS Statüsü
Askerlik hizmetini yapmakta olan er/erbaşlar	60 md/12.fıkra	Askere sevk tarihi ile terhis tarihi arasında	Askerlik şubesinden sevk tarihi	İlgili kamu idaresi	C-1/ Yeşil kart
Yedek subay okulu öğrencileri/adayları	60 md/12.fıkra	Askere sevk tarihi ile yedek subay nasıp tarihi arasında	Askerlik şubesinden sevk tarihi	İlgili kamu idaresi	C-1/ Yeşil kart
Askeri öğrenci adayları	60 md/12.fıkra	İntibak eğitimine başladıkları tarih ile yemin ettikleri tarih arasında	İntibak eğitimine başladıkları tarih	İlgili kamu idaresi	C-1/ Yeşil kart
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrenci/adayları	60 md/12.fıkra	İntibak eğitimine başladıkları tarih ile yemin ettikleri tarih arasında	İntibak eğitimine başladıkları tarih	İlgili kamu idaresi	C-1/ Yeşil kart

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Konunun teknik detayları hakkında önemli bilgiler:

·         GSS primlerinin hesaplanmasına esas PEK’leri asgari ücrettir.

·         GSS primlerinin ödeme yükümlüsü ilgili kamu idareleridir. Kendileri prim ödemeksizin sağlık yardımlarından yararlanırlar.

·         Sağlık yardımlarından yararlanmaları için son 1 yıl içinde 30 gün GSS prim ödeme gün sayılarının bulunmasına gerek yoktur. Bunlar kapsama alındıkları günden başlamak üzere sağlıktan yararlanabilirler.

·         Yerleşim yeri dışına sevklerinin yapılması halinde yol gideri ve gündelik ödenmez.

·         Katılım payı ve ilave ücret ödemezler.

·         Sağlık hizmetleri gerekli durumlarda yurtdışından da sağlanabilir.

·         Terhis tarihinden itibaren 30 gün süreyle daha sağlık yardımlarından yararlanabilirler.

Tüm Mehmetçiklerimize ve bunların eş, çocuk ve ana/babalarına hayırlı olmasını diliyor, uygulamanın hayata geçirilmesinde emeği olan herkese teşekkür ediyoruz.

Uygulama Biraz Eksik Kalmış

Askerlik hizmetini yapmakta olan er/erbaşların ve bunların geride bıraktığı yakınlarının ücretsiz olarak GSS kapsamına alındığına dair bu düzenleme 01.03.2017 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe gireceğinden bu kişiler 01.01.2012 ila 28.02.2017 tarihleri arasında eski uygulamaya tabi olup GSS kapsamında değillerdir. Yapılan bu düzenleme askerlik görevini yapmakta olan er/erbaşlar ile bunların geride bıraktığı bakmakla yükümlü olduklarını sevindirecek bir düzenleme olmakla birlikte, uygulamanın 01.03.2017 tarihinde yürürlüğe girecek olmasından dolayı GSS’nin zorunlu olarak uygulama geçtiği 01.01.2012 ila 28.02.2017 tarihleri arasını kapsayan dönem için tahakkuk eden GSS borçlarını kapsamadığından kanaatimizce eksik kalmıştır. Bundan dolayı, bu kişilerin bir kereliğe mahsus olmak üzere 01.01.2012 – 28.02.2017 tarihleri arasındaki GSS borçlarının silinmesi için kanuni bir düzenleme yapılması yerinde olacaktır.

                                                                                                              Ramazan ELMA

                                                                                              Sosyal Güvenlik Hukuku Yazarı

                                                                                                          (Adli Bilirkişi)